تواتر ایه مباهله
تواتر ایه مباهله
73 - حدثنا علی بن عبد الرحمن بن عیسى الدهقان بالکوفة ، قال : حدثنا الحسین بن الحکم الحبری ، قال : ثنا الحسن بن الحسین العرنی قال : ثنا حبان بن علی العنزی ، عن الکلبی عن أبی صالح ، عن ابن عباس فی قوله عز وجل : « فقل تعالوا ندع أبناءنا وأبناءکم ونساءنا ونساءکم (1)» إلى قوله ( الکاذبین ) ، « نزلت على رسول الله (صلى الله علیه وسلم) وعلی نفسه ، ( ونساءنا ونساءکم ) فی فاطمة ، و ( أبناءنا وأبناءکم ) فی حسن وحسین ، والدعاء على الکاذبین ، نزلت فی العاقب والسید وعبد المسیح وأصحابهم » قال الحاکم : وقد تواترت الأخبار فی التفاسیر ، عن عبد الله بن عباس ، وغیره أن رسول الله (صلى الله علیه وسلم) أخذ یوم المباهلة بید علی ، وحسن ، وحسین وجعلوا فاطمة وراءهم ، ثم قال : « هؤلاء أبناؤنا وأنفسنا ونساؤنا ، فهلموا أنفسکم وأبناءکم ونساءکم ( ثم نبتهل فنجعل لعنة الله على الکاذبین ) »
الکتاب : معرفة علوم الحدیث للحاکم، ج 1، ص 90، ح 73.
حاکم نیشابوری می گوید:
وَقَدْ تَوَاتَرَتِ الأَخْبَارُ فِی التَّفَاسِیرِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ ، وَغَیْرِهِ ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ) أَخَذَ یَوْمَ الْمُبَاهَلَةِ بِیَدِ عَلِیٍّ , وَحَسَنٍ , وَحُسَیْنٍ وَجَعَلُوا فَاطِمَةَ وَرَاءَهُمْ ، ثُمَّ قَالَ : " هَؤُلاءِ أَبْنَاؤُنَا وَأَنْفُسُنَا وَنِسَاؤُنَا ، فَهَلُمُّوا أَنْفُسَکُمْ وَأَبْنَاءَکُمْ وَنِسَاءَکُمْ ، ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَى الْکَاذِبِینَ."
اخبار در تفاسیر متواتر است از ابن عباس و غیره که رسول خدا (ص) در روز مباهله دست علی (ع) و حسن (ع) و حسین (ع) را گرفت و فاطمه (س) را هم در پشت سر آنها قرار داد ، سپس فرمود: اینها «أَبْنَاؤُنَا وَأَنْفُسُنَا وَنِسَاؤُنَا» می باشند پس ای اهل کتاب «أَنْفُسَکُمْ وَأَبْنَاءَکُمْ وَنِسَاءَکُمْ» را بیاورید سپس مباهله کنیم و لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم.
معرفة علوم الحدیث ، ذکر النوع السّابع عشر... ، ص 50 ،ذیل حدیث 74.
http://library.islamweb.net/hadith/display_hbook.php?bk_no=595&pid=313643&hid=74
مسلم در کتاب صحیحش می نویسد:
ولمّا نزلت هذه الآیة : (فقل تعالوا ندع أبنائنا وأبنائکم) دعا رسول اللّه (ص) علیّاً وفاطمة وحسناً وحسیناً فقال : اللهمّ هؤلاء أهلی.
پس از نزول این آیه رسول خدا علی، فاطمه، حسن و حسین را صدا زد، آنگاه چنین دعا کرد: خداوندا اینان خاندان من هستند.
صحیح مسلم: 7/120 ح 6373، (5/23 ح32) ؛کتاب فضائل الصحابة، باب فضائل علی (رضی اللّه عنه)، مسند أحمد: 1/185، صحیح.
https://t.me/menhajol_beda/3440
تصحیح سیوطی.
أخرج الحاکم وصححه عن جابر « أن وفد نجران أتوا النبی فقالوا : ما تقول فی عیسى؟ فقال : هو روح الله ، وکلمته ، وعبد الله ، ورسوله ، قالوا له : هل لک أن نلاعنک أنه لیس کذلک؟ قال : وذاک أحب إلیکم؟ قالوا : نعم . قال : فإذا شئتم . فجاء وجمع ولده الحسن والحسین ، فقال رئیسهم : لا تلاعنوا هذا الرجل فوالله لئن لاعنتموه لیخسفن بأحد الفریقین فجاؤوا فقالوا : یا أبا القاسم إنما أراد أن یلاعنک سفهاؤنا ، وإنا نحب أن تعفینا . قال قد أعفیتکم ثم قال : إن العذاب قد أظل نجران.»
گروهی از مردم نجران محضر پیامبر رسیده و گفتند: در باره عیسی چه می گوئی؟ فرمود: او روح خدا وکلمه او و عبد الله و فرستاده او است، گفتند: ما حاضریم با تو مباهله کنیم که او این چنین نیست، فرمود: هر گونه که می خواهید من حاضرم، سپس دو فرزندش حسن و حسین را آماده کرد تا مباهله نماید، ولی آنان نپذیرفته و تسلیم شدند.
الدر المنثور ، ج 2 ، ص 231، اسم المؤلف: عبد الرحمن بن الکمال جلال الدین السیوطی الوفاة: 911 ، دار النشر : دار الفکر ، بیروت، 1993.
تصحیح ابن کثیر
ابن کثیر می نویسد:
قال جابر: (أنفسنا وأنفسکم) رسول اللّه وعلی بن أبی طالب (وأبنائنا) الحسن والحسین (ونسائنا) فاطمة. وهکذا رواه الحاکم فی مستدرکه... ثمّ قال: صحیح على شرط مسلم ولم یخرجاه.
جابر گفته است مراد از (أنفسنا و أنفسکم) رسول خدا و علی است. و مراد از (أبنائنا) حسن و حسین و مراد از (نسائنا) فاطمه است.
این روایت را حاکم در مستدرکش نقل کرده و می نویسد: طبق شرائط مسلم در صحیحش این روایت صحیح است اگر چه او و بخاری آن را نقل نکرده اند.
تفسیر ابن کثیر:1/379 ط. دار المعرفة ، بیروت و1/370 ط ،مصطفى محمد بمصر، ورواه السیوطی قائلا: وصحّحه الحاکم. الدر المنثور: 2/39. هکذا الشوکانی فی فتح القدیر: 1/348.
تصحیح خادمی
آقای ابوسعید خادمی ، متوفای 1156 هـ می گوید :
أَوْ لِارْتِضَاءِ النَّبِیِّ أَفْعَالَهُ أَوْ لِأُخُوَّتِهِ وَصُحْبَتِهِ وَفَضَائِلِهِ (رَضِیَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ) عَلَى مَا فُهِمَ مِنْ الْمَوَاقِفِ بِوُجُوهٍ : أَوَّلُهَا : آیَةُ الْمُبَاهلَةِ « نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَکُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَکُمْ » لِأَنَّ الْمُرَادَ بِالْأَنْفُسِ عَلِیٌّ لِأَنَّ الْأَخْبَارَ الصَّحِیحَةَ أَنَّهُ صَلَّى اللَّهُ تَعَالَى عَلَیْهِ وَسَلَّمَ دَعَا عَلِیًّا إلَى هَذَا الْمَقَامِ .
مرا از انفس ، علی بن ابیطالب (علیه السلام) است ؛ برای این که اخبار صحیحه این را نشان می دهد .
خادمی ، ابوسعید ، بریقه محمودیه ، ج 2 ، ص 7.