ابوحنیفه از منظر اهل سنت
نظر مالک بن أنس(رئیس مالکیها) در مورد ابوحنیفه:
خطیب بغدادی که از شخصیتهای برجسته اهل سنت است،در تاریخ بغداد،ج13، ص401 از جناب حُنینی - که ذهبی در حق او میگوید:الامام الحافظ - نقل میکند:
قال سمعت مالکا یقول ما ولد فی الاسلام مولود أشأم من أبی حنیفة.
از مالک شنیدم که میگفت:در اسلام، فرزندی شومتر از ابوحنیفه به دنیا نیامده است.
در تاریخ بغداد از مالک بن انس نقل میکند:
کانت فتنة أبی حنیفة أضر على هذه الأمة من فتنة إبلیس.
فتنه ابوحنیفه،ضررش بر این امت،بیشتر از فتنه ابلیس است.
تاریخ بغداد للخطیب بغدادی، ج13، ص396 .
همچنین ولید بن مسلم نقل میکند:
قال لی مالک:یذکر أبوحنیفة ببلدکم؟قلت:نعم.قال:ما ینبغی لبلدکم أن تسکن.
مالک بن أنس به من گفت:آیا در شهر شما،نام ابوحنیفه برده میشود؟گفتم: بله.گفت: شهری که نام ابوحنیفه در آن برده میشود،شایسته سکونت نیست.
حلیة الأولیاء لأبی نعیم،ج6، ص325 - الکامل فی ضعفاء الرجال، 7/6 .
نظر شافعی(رئیس شافعیها)در مورد ابوحنیفه:
در کتاب حلیة الأولیاء از قول شافعی نقل میکند:
نظرت فی کتاب لأبی حنیفة فیه عشرون و مائة، أو ثلاثون و مائة ورقة، فوجدت فیه ثمانین ورقة فی الوضوء و الصلاة و وجدت فیه إما خلافا لکتاب اللّه أو لسنة رسول اللّه(صلى اللّه علیه و سلم)أو اختلاف قول أو تناقض أو خلاف قیاس.
کتاب ابوحنیفه را نگاه کردم و ۱۲۰ یا ۱۳۰ ورق داشت. ۸۰ ورق آن درباره وضوء و نماز بود و اینها، یا مخالف کتاب خدا بود یا مخالف سنت رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم)یا اختلاف اقوال یا تناض یا خلاف قیاس.
حلیة الأولیاء لأبی نعیم، ج۱۰، ص۱۰۳.
تاریخ بغداد، ج ۱۳، ص ۴۱۲.
احمد بن سنان بن أسد قَطَّان مىگفت: شنیدم که شافعى مىگفت: مَا شَبَّهْتُ رَأىَ أبِى حَنِیفَةَ الَّا بِخَیْطِ السَّحَّارَةِ یَمُدُّ کَذَا فَیجِىءُ أخْضَرَ، وَ یَمُدُّ کَذَا فَیَجِىءُ أصْفَرَ.
«من تشبیه نکردم رأى و فتواى ابو حنیفه را مگر به ریسمان مرد جادوگر و ساحر زبردست، که آن را آن طور مىکشد سبز مىآید، و آن را این طور مىکشد زرد مىآید».
تاریخ بغداد، ج 13 ص 437.
نظر احمد بن حنبل(رئیس حنبلیها)در مورد ابوحنیفه:
خطیب بغدادی از نقل میکند:
سمعت احمد بن حنبل یقول ما قول أبی حنیفة والبعر عندی إلا سواء.
از احمد حنبل شنیدم که میگفت سخنان ابوحنیفه و نعره شتر در نزد من یکی هستند.
تاریخ بغداد للخطیب بغدادی، ج۱۳، ص۴۱۳ .
کتاب السنة، ش230 .
طبرانی از احمد بن حنبل نقل میکند:إنه قال: کان أبو حنیفة یکذب و قال: أصحاب أبی حنیفة ینبغی أن لا یروى عنهم شئ.
ابوحنیفه دروغ میگوید و شایسته نیست که اصحاب ابوحنیفه از او چیزی نقل کنند
المعجم طبرانی، ج7، ص17 .
عبد الله بن احمد بن حنبل از امام حدیث برجسته نیشابور «إسحاق بن منصور الکَوسَج»(251هـ) نقل میکند:
«عن إسحاق بن منصور الکوسج قال قلت لأحمد بن حنبل یؤجر الرجل على بغض أبی حنیفة وأصحابه قال أی والله.
از اسحاق بن منصور نقل شده که به احمد حنبل گفت آدمی از بغض و کینه نسبت به ابوحنیفه و اصحابش اجر می برد و ابن حنبل گفت: والله که چنین است»
کتاب السنة، ش228 .
سخنان تند احمد حنبل درباره ابوحنیفه مشهور است.از جمله:
«ذکر أبو حنیفة عند أحمد بن حنبل فقال رأیه مذموم.
نزد احمد حنبل نامی از ابوحنیفه آمد و او گفت: نظراتش مذموم است.»
الجرح و التعدیل، ج8، ش2062 .
ابوحنیفه در اندیشه امام بخاری صاحب کتاب صحیح بخاری:قرطبى نیز کلام بخارى را پیرامون تضعیف ابوحنیفه، این گونه مى آورد:
فَمِمَّنْ طَعَنَ عَلَیْهِ وجرحه أَبُو عبد الله مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِیلَ الْبُخَارِیُّ فَقَالَ فِی کِتَابِهِ فِی الضُّعَفَاءِ وَالْمَتْرُوکِینَ أَبُو حَنِیفَةَ النُّعْمَانُ بْنُ ثَابِتٍ الْکُوفِیُّ قَالَ نُعَیْمُ بْنُ حَمَّادٍ نَا یَحْیَى بْنُ سَعِیدٍ وَمُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ سَمِعَا سُفْیَانَ الثَّوْرِیَّ یَقُولُ قِیلَ اسْتُتِیبَ أَبُو حَنِیفَةَ مِنَ الْکُفْرِ مَرَّتَیْنِ وَقَالَ نُعَیْمٌ عَنِ الْفَزَارِیِّ کُنْتُ عِنْدَ سُفْیَانَ بْنِ عُیَیْنَةَ فَجَاءَ نَعْیُ ابى حنیفَة فَقَالَ لَعنه الله کَانَ یَهْدِمُ الإِسْلامَ عُرْوَةً عُرْوَةً وَمَا وُلِدَ فِی الإِسْلامِ مَوْلُودٌ أَشَرُّ مِنْهُ هَذَا مَا ذَکَرَهُ الْبُخَارِیُّاز.
جمله کسانی که به ابوحنیفه طعن وارد کردهاند، محمد بن اسماعیل بخاری در کتابش تحت عنوان “الضعفاء و المتروکین” میباشد که در آن روایتی نقل کرده است که سفیان ثوری گفته است:ابوحنیفه دو بار از کفر توبه کرده است. و همچنین از سفیان بن عیینه آمده است که خداوند او را لعنت کند.وى اسلام را رشته رشته کرده و نابود میکند و هیچ مولودى بدتر از او زاده نشده است.
الکتاب: الانتقاء فی فضائل الثلاثة الأئمة الفقهاء مالک والشافعی وأبی حنیفة - المؤلف: أبوعمر یوسف بن عبد الله بن محمد بن عبد البر بن عاصم النمری القرطبی(المتوفى: 463هـ) - الناشر: دار الکتب العلمیة – بیروت- ج 1، ص 149 .
http://shamela.ws/browse.php/book-6733#page-141
به راستی برادران اهل سنت چگونه از چنین شخصی به عنوان امام اعظم پیروی میکنند؟
- ۹۶/۱۱/۲۰
- ۷۷۵ نمایش